Το οξειδο-αναγωγικό δυναμικό (Oxidation-Reduction Potential – ORP) αξιολογεί την ισορροπία ανάμεσα στις οξειδωτικές (ελεύθερες ρίζες οξυγόνου) και στις αντιοξειδωτικές ουσίες του σπέρματος. Ενώ μικρές ποσότητες ελεύθερων ριζών οξυγόνου είναι απαραίτητες για την ομαλή λειτουργία των σπερματοζωαρίων σε αυξημένες συγκεντρώσεις, έχουν αρνητικό αντίκτυπο στην ποιότητα των σπερματοζωαρίων καθώς μπορούν να προκαλέσουν βλάβες του γενετικού υλικού (DNA), των λιπιδίων και των πρωτεϊνών του σπέρματος και τελικά να επηρεάσουν την λειτουργικότητα τους και να προκαλέσουν τον κυτταρικό τους θάνατο.
Η εξέταση για τον προσδιορισμό του οξειδωτικού στρες στο σπέρμα προτείνεται κα στις πρόσφατες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ανθρώπινης Αναπαραγωγής και Εμβρυολογίας (European Society of Human Reproduction and Embryology – ESHRE) για τη διερεύνηση της ανδρικής υπογονιμότητας.
Ποιος πρέπει να κάνει την εξέταση;
Άνδρες με:
- Παθολογικό σπερμοδιάγραμμα
- Ηλικία άνω των 40 ετών που επιθυμούν να τεκνοποιήσουν.
- Ιστορικό κιρσοκήλης.
- Λοιμώξεις του ουρογεννητικού συστήματος.
- Επιβαρυμένο τρόπος ζωής με συχνή έκθεση σε επιβλαβείς παράγοντες (κακή διατροφή, έλλειψη ή υπερβολική σωματική άσκηση, χρόνιο στρες, ακτινοβολία, κάπνισμα, τοξίνες κ.α.).
- Ανεξήγητη υπογονιμότητα.
- Επαναλαμβανόμενες αποβολές.
- Αποτυχημένες προσπάθειες εξωσωματικής.
- Χαμηλά ποσοστά γονιμοποίησης ή δημιουργίας εμβρύων κακής ποιότητας σε κύκλους IVF.
Από τι επηρεάζεται η παραγωγή των ROS και κατά συνέπεια η οξειδο-αναγωγική ισορροπία;
- τοξικοί περιβαλλοντικοί παράγοντες (χημικά, ατμοσφαιρική ρύπανση, ακτινοβολία, υψηλή θερμοκρασία),
- ο τρόπος ζωής (έλλειψη ύπνου, στρες, κάπνισμα, αλκοόλ, παχυσαρκία),
- η ηλικία
- φλεγμονές, λοιμώξεις και διάφορες συστημικές ασθένειες
Γιατί είναι σημαντική η εξέταση αυτή;
Έχει υπολογιστεί ότι 40% περίπου των ανδρών με φυσιολογικό σπερμοδιάγραμμα αντιμετωπίζουν προβλήματα γονιμότητας. Μεγάλο ποσοστό αυτών των ανδρών εκτιμάται ότι παρουσιάζουν αυξημένα ποσοστά κατακερματισμού του DNA και αυξημένα επίπεδα οξειδωτικού στρες.